Evropska unija otvara pitanje boravka profesionalnih vozača u Šengenu: prvi institucionalni zaokret nakon protesta

Evropska unija će prvi put na institucionalnom nivou otvoriti pitanje dugoročnog boravka u Šengenskom prostoru za profesionalce koji zbog posla moraju stalno da se kreću između više država članica. Među njima su i profesionalni vozači iz trećih zemalja, čiji protesti i blokade teretnih graničnih prelaza traju danima. Kako saznaje Blic Biznis, nova vizna strategija Evropske unije biće zvanično predstavljena sutra u Briselu.

Prema radnom dokumentu Evropske komisije, u koji je Blic Biznis imao uvid, planirano je pokretanje strateške rasprave o izuzecima od važećeg pravila 90/180 dana boravka u Šengenu. Razlog su sve izraženiji ekonomski gubici i poremećaji na jedinstvenom tržištu, na koje već godinama upozoravaju prevoznici iz regiona.

Vozači prvi put prepoznati kao sistemski problem

U dokumentu se navodi da je potrebno razmotriti mogućnost boravka u Šengenskom prostoru dužeg od ukupno 90 dana, pod uslovom da se ne prekorači 90 dana u pojedinačnoj državi članici. Kao konkretni primjeri navedeni su vozači kamiona i drugi profesionalci koji rade za kompanije sa sjedištem u Evropskoj uniji, a čije poslovanje zavisi od stalne mobilnosti između država članica.

Time je, po prvi put, problem sa kojim se godinama suočavaju prevoznici iz Srbije, Bosne i Hercegovine i šireg regiona formalno prepoznat kao pitanje konkurentnosti Evropske unije i funkcionisanja njenog unutrašnjeg tržišta.

Ipak, iz Brisela poručuju da to ne znači trenutno rješenje. Dokument ne predviđa automatsku izmjenu propisa, već otvara prostor za dalji dijalog između zemalja regiona i institucija Evropske unije, kao i eventualne zakonodavne promjene u narednom periodu.

Protesti dali rezultat, ali rješenje tek slijedi

Sagovornici Blic Biznisa ocjenjuju da je ovo jasan signal da su višegodišnja upozorenja prevoznika bila opravdana. Dugotrajni zastoji na granicama, deportacije vozača i zabrane ulaska u Šengen, prema njihovim riječima, ne pogađaju samo firme iz trećih zemalja, već direktno ugrožavaju lance snabdijevanja unutar same EU.

Prema ranijim procjenama, zbog postojećeg režima boravka profesionalnih vozača, ekonomska šteta za evropsku privredu dostiže i do 100 miliona eura dnevno. Upravo taj podatak, navode izvori, bio je jedan od ključnih razloga da se pitanje konačno otvori na najvišem nivou.

Cilj nove vizne politike, kako se navodi u radnom dokumentu Evropske komisije, jeste olakšavanje poslovanja i očuvanje konkurentnosti Evropske unije, uz istovremeno zadržavanje bezbjednosnih standarda i postojeće migracione politike.

Za profesionalne vozače koji trenutno blokiraju teretne prelaze prema Šengenu, ova najava predstavlja prvi konkretan znak da bi višegodišnji problem mogao dobiti institucionalno rješenje, iako je jasno da će do konačnih promjena put biti dug i politički zahtjevan.